Wat reizen mij leerde over mijn neurodivergentie en mezelf

Ik dacht altijd dat ik ‘te veel’ was

Lange tijd dacht ik dat ik gewoon… te veel was.

Te enthousiast.

Te intens.

Te snel.

Te aanwezig.

Als neurodivergent persoon voelde ik vaak dat mijn energie niet helemaal paste binnen de ongeschreven regels van onze Vlaamse maatschappij. 

Er is een bepaald tempo. Een bepaalde manier van communiceren. Een bepaalde mate van emotie die ‘gepast’ is.

Alles daarbuiten wordt subtiel gecorrigeerd of soms ook minder subtiel.

Wat ik toen nog niet besefte: het probleem was niet mijn brein of ikzelf.

Het was de context waarin ik moest functioneren.

De impact van context op een neurodivergent zenuwstelsel

Reizen heeft mij dat haarscherp doen inzien.

Elke keer wanneer ik in een andere cultuur terechtkom, merk ik hoe relatief onze normen eigenlijk zijn. Wat hier als ‘druk’ wordt gezien, is elders gewoon levendig.

Wat hier als ‘impulsief’ wordt benoemd, voelt daar spontaan en warm.

In sommige omgevingen sta ik constant ‘aan’ om mezelf bij te sturen.

In andere omgevingen mag ik gewoon zijn. In alle diepte en intensiteit.

En dat verschil voel je in je hele lichaam.

Waarom ik altijd het zuiden opzoek

Opvallend genoeg heb ik altijd, bewust en onbewust, warme, zuiderse culturen opgezocht.

Er is iets aan die energie, de openheid en aan de manier waarop mensen elkaar benaderen.

In zuiderse culturen is expressie geen overdrijving, het is natuurlijke communicatie.

Enthousiasme is geen storende factor, maar een brug.

Tijdens mijn maand in Mexico gebeurde er iets wat ik nooit eerder zo sterk had ervaren.

Mijn energie werd niet gewoon getolereerd, ze werd gevierd.

Mijn enthousiasme werd niet afgezwakt.

Het werd beantwoord met nieuw enthousiasme.

Waar ik in België te vaak het gevoel had dat ik mezelf moest temperen;

zachter praten, minder groot of luid lachen, minder intens reageren

werd ik in Mexico aangemoedigd om nog meer mezelf te zijn.

Dat was nieuw voor mij maar voelde helemaal als thuiskomen. 

Enthousiasme als uitnodiging, niet als bedreiging

In Mexico werd mijn enthousiasme een uitnodiging tot nieuwsgierigheid.

Mensen haakten aan, stelden vragen en reageerden met evenveel energie terug.

Het werd geen moment weggezet als ‘te veel’.

Het werd gezien als levendig, warm, verbindend.

Dat heeft over de jaren heen iets fundamenteels in mij verschoven.

Want als jouw natuurlijke energie in de ene cultuur als storend wordt ervaren en in een andere als waardevol… wat zegt dat dan écht?

Misschien zegt het dat neurodivergentie geen tekort is maar een andere manier van aanwezig zijn.

En misschien zegt het ook dat onze Vlaamse maatschappij nog veel kan leren over hoe we ruimte maken voor die verschillende manieren van aanwezig zijn.

Neurodiversiteit en ruimte

We spreken steeds vaker over neurodiversiteit, maar we blijven functioneren binnen structuren die vooral afgestemd zijn op het neurotypische brein.

Snel, maar ook weer niet te snel.

Gevoelig, maar ook weer niet te gevoelig.

Energiek, maar binnen de juiste grenzen en hokjes.

Voor wie neurodivergent is, vraagt dat vaak constante zelfmonitoring.

Aanpassen, bijsturen en terug dimmen.

Deze routine neerschrijven voelt al beladen en vermoeiend, dat in de praktijk dagelijks uitvoeren is dat nog veel meer. 

Reizen liet me voelen hoe weinig energie het kost en hoe natuurlijk het voelt wanneer je dat niet hoeft te doen.

Wanneer je jouw zenuwstelsel niet continu moet compenseren.

Wanneer jouw enthousiasme geen excuus vraagt.

Wanneer jouw manier van zijn gewoon één van de vele manieren is.

Dat gaf me op termijn geen nieuwe identiteit maar net bevestiging van wie ik altijd al was.

Misschien is het geen persoonlijk falen

Hoe meer culturen ik leerde kennen, hoe meer rust ik vond in één gedachte:

Misschien is het geen persoonlijk falen wanneer je je niet thuis voelt in een systeem.

Misschien is het een duidelijk signaal.

Een signaal dat context ertoe doet.

Dat omgeving extreem veel invloed heeft en dat neurodivergentie floreert wanneer er ruimte is voor variatie in energie, communicatie en tempo.

Reizen heeft mij geleerd dat ik niet kleiner hoef te worden om te passen maar dat ik mag zoeken naar plekken én mensen waar mijn energie meewerkt in plaats van tegenwerkt.

En misschien is dat wel de grootste les van reizen en nieuwe culturen leren kennen.

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken

Herken je jezelf in dit verhaal?

Voel je je vaak ‘te veel’, terwijl je diep vanbinnen voelt dat het misschien niet aan jou ligt, maar aan de context waarin je probeert te functioneren?

Als ervaringsdeskundige weet ik hoe transformerend het kan zijn om hier samen bij stil te staan.

Niet om je te ‘fixen’, maar om te begrijpen wat jouw brein nodig heeft om te floreren.

Ik ging op soloreis om puzzelstukjes van mezelf te (her)ontdekken, maar jij hoeft dit niet alleen uit te zoeken. 

In een gesprek kijken we samen naar jouw energie, jouw ritme en de omgevingen waarin jij vastloopt of net openbloeit.

We maken samen ruimte voor herkenning en voor wie jij écht bent.

Misschien is de vraag niet: “Wat moet ik veranderen aan mezelf?”

maar wel: “Welke context heb ik nodig om mezelf te kunnen zijn?”